gökyüzü

Doğum Kontrol Haplarının Çeşitleri



Doğum kontrol hapları çeşitleri son yıllarda artmasına rağmen başlıca iki tür oral (ağızdan alınan) doğum kontrol hapı vardır. Kombine doğum kontrol hapı iki tür hormon (etinil östradiol ve progesteron) içermekte ve yumurtalıkların her ay yumurta üretme işlevini engellemektedir.”Progestogen-only pill” yani mini hap (mini pill) sadece progesteron hormonu içermekte ve rahim ağzındaki mukozayı değiştirerek etkili olmaktadır. Böylece sperm döl yolundan geçemez ve yumurtayı dölleyemez. ”Progestogen-only pill” kombine haplardan daha az etkilidir. Mini hap ülkemizde bulunmamaktadır.

"Etinil östradiol" adı verilen kimyasal bileşik, günümüzde doğum kontrol haplarında kullanılan ana östrojen hormonudur. Etinil östradiol çok güçlü bir östrojendir. Etinil östradiolün etkisi kişiden kişiye değişiklik gösterir. Hatta etki aynı kişide değişik zamanlarda bile farklılık gösterebilmektedir. İşte bu nedenden dolayı aynı doz bir kişide yan etkiler ortaya çıkartabilirken diğerinde hiçbir şey olmayabilir. Doğum kontrol haplarının yan etkileri içerdikleri etinil östradiol miktarına bağlıdır.

Kelime anlamı olarak gebeliği destekleyici anlamına gelen progesteron yumurtlama sonrası yumurtalıkta kalan ve "korpus luteum" adı verilen bölümden salgılanan bir hormondur. Progesteron benzeri etki yapan maddeler ise progestin olarak adlandırılırlar. Progesteron vücutta asıl olarak, kolesterolün testosterona ve testosteronun da progesterona dönüşmesi ile üretilir. Testosteronun yapısında bulunan karbon atomlarının değiştirilmesi ile progestinler elde edilir. Doğum kontrol haplarının ilk zamanlarında kullanılan progestinlerin testosteron benzeri etkileri tam olarak ortadan kaldırılamadığı için tüylenme, kilo artışı gibi yan etkiler sıkça görülmekteydi. Yeni kuşak progestinler olarak adlandırılan desogestrel, gestoden ve norgestimat isimli progestinler günümüzde düşük içerikli pek çok doğum kontrol hapının içinde bulunmaktadır ve yan etkileri azdır.

Kombine Doğum Kontrol Hapları Etki Derecesi Nedir? Kombine Bir Doğum Kontrol Hapı Ne Kadar Güvenilirdir?

Kombine haplar doğru olarak alınmaları durumunda % 99 oranında etkilidir. Başarısızlık oranı %0.1-1’dir. Hapların etkisi düzensiz alınmaları, ishal-kusma ile, antibiyotik yada diğer ilaçlarla birlikte kullanılmaları durumunda azalmaktadır. Doğum kontrol hapları ard arda yedi gün boyunca alınmadığı sürece korunma sağlamaktadır.